หลายคนคงรู้อยู่แล้วว่าอาหารเหล่านี้มีความหมายเป็นมงคล แต่อาจยังไม่เคยรู้ถึงที่มาที่ไปและเรื่องราวน่าสนใจเกี่ยวกับอาหารเหล่านี้ ลองมาทำความรู้จักกับอาหารประจำเทศกาลตรุษจีนให้มากขึ้น จะได้เข้าใจถึงความเป็นสิริมงคลที่อยู่เบื้องหลังแต่ละจาน ให้ชุ่มชื่นหัวใจว่าปีนี้จะมีเรื่องราวดีๆ เกิดขึ้นอยู่เสมอ 

หมี่ซั่ว: อายุยืนยาว 

หมี่ซั่ว หรือในภาษาจีนเรียกว่า ‘ฉางโซ่วเมี่ยน’ เป็นอาหารที่นิยมเสิร์ฟในเทศกาลตรุษจีนและเทศกาลสำคัญอื่นๆ ซึ่งหมี่ซั่วจะโดดเด่นด้วยเส้นที่ยาวเป็นพิเศษ เสมือนเป็นการอวยพรให้มีอายุยืนยาว แต่ไม่ใช่เพียงเพราะความยาวของเส้นเท่านั้น โดยตามศาสตร์โหงวเฮ้งที่มีมายาวนานหลายพันปีแล้ว ร่องใต้จมูกเป็นจุดที่บ่งบอกถึงสุขภาพ คนที่มีร่องใต้จมูกยาว ซึ่งมักเป็นคนมีรูปหน้ายาว ก็จะมีอายุยืน และคำว่าใบหน้าในภาษาจีนเรียกว่า ‘เมี่ยน’ ซึ่งพ้องเสียงกับคำว่าเมี่ยนที่แปลว่าหมี่นั่นเอง ชาวจีนจึงนิยมใช้เส้นบะหมี่ยาวๆ เป็นสัญลักษณ์ของความมีโหงวเฮ้งที่ดี และมีอายุมั่นขวัญยืน  

ปลา: มั่งมีเหลือเฟือ 

ปลาเป็นหนึ่งในจานหลักที่ขาดไม่ได้ในช่วงตรุษจีน เพราะคำว่าปลาในภาษาจีนพ้องเสียงกับคำว่า ‘ยวี๋’ ที่แปลว่ามีอยู่เหลือเฟือ ดังนั้น ไม่ว่าจะกินปลาอะไรก็มีความเป็นมงคลอยู่ในตัว โดยทั่วไปแล้ว คนจีนจะนิยมกินปลาในช่วงอาหารค่ำก่อนขึ้นปีใหม่และกินอีกครั้งในช่วงมื้อเย็นของวันปีใหม่ และจะมีรายละเอียดต่างกันออกไปในแต่ละภูมิภาค เช่น บางพื้นที่ไม่กินหัวกับหางจนกว่าจะถึงวันขึ้นปีใหม่ บางพื้นที่นิยมหันหัวปลาไปหาผู้ใหญ่ของบ้าน เป็นต้น ส่วนบางคนอาจสงสัยว่าทำไมถึงเห็นขนมเข่งรูปปลาคาร์ปมากมายในช่วงเทศกาลนี้ นั่นก็เพราะว่าปลาคาร์ปหรือ ‘หลี่’ นั้นพ้องเสียงกับคำที่แปลว่าผลกำไร จึงมีความหมายเป็นมงคลแบบตรงตัว แต่เนื่องจากไม่ใช่ปลาที่คนนิยมรับประทานเนื้อ จึงทำเป็นขนมรูปปลาคาร์ปขึ้นมาแทนนั่นเอง 

ขนมเข่ง: เสริมลาภยศสูงยิ่งขึ้น  

ตามธรรมเนียมจีนแล้ว ขนมเข่งจะถูกทำขึ้นเฉพาะในช่วงเทศกาลพิเศษ ขนมเข่งในภาษาจีนคือคำว่า ‘เหนียนเกา’ ซึ่งคำว่าเกาก็พ้องเสียงกับคำที่มีความหมายว่า ‘สูง’ จึงมีความหมายเป็นมงคล และยังออกเสียงคล้ายกับ ‘เหนียนเหนียนเกาเซิง’ คำอวยพรให้เป็นปีที่สูงส่งยิ่งขึ้น นอกจากนี้ ขนมเข่งยังมีประวัติอยู่คู่กับวัฒนธรรมจีนมายาวนาน และมีหลากหลายตำนานเกี่ยวกับขนมเข่ง บ้างว่าขนมเข่งถูกใช้แทนสินบนแก่เทพเจ้าประจำบ้านไม่ให้รายงานพฤติกรรมไม่ดีของคนในบ้านกับองค์เง็กเซียนฮ่องเต้บนสวรรค์  ทั้งยังมีตำนานเล่าขานว่าเป็นขนมที่ใช้ไล่ปีศาจ และเรื่องเล่าอื่นๆ อีกมากมาย นับว่าเป็นขนมที่มีเรื่องราวน่าสนใจและกินเพลินอีกด้วย 

นอกเหนือจากอาหารที่มาพร้อมความหมายดีๆ ที่ช่วยเติมกำลังใจให้ทุกคนได้แล้ว อีกหนึ่งสิ่งที่มีความหมายดีมากในเทศกาลตรุษจีนคือ การที่ครอบครัวได้มาอยู่พร้อมหน้าพร้อมตาและรับประทานอาหารร่วมกัน นับได้ว่าเป็นการเริ่มต้นปีใหม่จีนที่งดงามและอบอุ่นใจสำหรับทุกคนในครอบครัว และจะเป็นความทรงจำดีๆ ของทุกปีอย่างแน่นอน