โดยการวางแผนทางการเงินส่วนบุคคลเป็นวิธีที่จะช่วยให้เราบรรลุเป้าหมายมีเงินออมฉุกเฉินได้ตามต้องการ ซึ่งสิ่งแรกที่เราควรจะทำคือการบริหารรายได้และค่าใช้จ่าย เพื่อให้เราเห็นถึงที่มาที่ไปของเงิน และพฤติกรรมการใช้เงินของตนเองได้ดีมากขึ้น ที่สำคัญยังช่วยให้เราสามารถวางแผนออมเงินเพื่อเดินทางไปสู่เป้าหมายทางการเงินที่ต้องการได้

สำหรับมนุษย์เงินเดือน ในสภาวะปกติควรมีเงินสำรองเผื่อฉุกเฉินไว้อย่างน้อย 3-6 เท่าของค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อเดือน แต่หากเป็นภาวะที่ไม่ปกติเช่นมีการแพร่ระบาดของโควิด หรือในช่วงที่เศรษฐกิจถดถอยก็ควรเตรียมเงินสำรองในส่วนนี้เพิ่มขึ้นเป็นอย่างน้อย 9-12 เดือน

ถึงแม้ว่าเงินออมฉุกเฉินที่เก็บไว้นั้นจะเป็นเงินของเราเองแต่ก็ไม่ควรนำออกมาใช้จ่ายในกรณีที่ไม่จำเป็น บทความนี้มีตัวอย่างค่าใช้จ่ายที่อาจทำให้เข้าใจผิดคิดได้ว่าสามารถนำเงินออมฉุกเฉินออกมาใช้ได้ แต่ความจริงแล้วไม่เป็นเช่นนั้น

1. ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นไม่บ่อย แต่คาดการณ์ได้อยู่แล้ว
ค่าใช้จ่ายเหล่านี้อาจดูเหมือนโผล่มาแบบไม่ทันตั้งตัว ทำให้เราคิดว่ามีเหตุผลสมควรที่จะนำเอาเงินออมฉุกเฉินออกมาใช้ แต่ความจริงเรารู้ล่วงหน้าอยู่แล้วว่าจะต้องมีค่าใช้จ่ายเหล่านี้เกิดขึ้นเพียงแต่อาจลืมไป ซึ่งเหตุการณ์แบบนี้แก้ไขได้ด้วยการจดบันทึกและใส่ไว้ในแผนรายรับรายจ่าย ส่วนใหญ่จะเป็นค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นปีละ 1-2 ครั้ง เช่น ค่าส่วนกลาง ค่าต่อทะเบียนรถ ค่าเบี้ยประกัน ภาษีเงินได้ ค่าของขวัญวันเกิด เป็นต้น

2. ค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น
ก่อนจะนำเงินออมฉุกเฉินออกมาใช้ในเหตุการณ์บางอย่างที่ดูเหมือนเป็นกรณีเร่งด่วน อย่าลืมถามตัวเองอีกทีว่าสิ่งนั้นจำเป็นต่อการดำรงชีวิตหรือไม่ เช่น การเปลี่ยนโทรศัพท์รุ่นใหม่ การซื้อของลดราคา การท่องเที่ยว หรือเรื่องฉุกเฉินของคนอื่นที่ไม่ได้ส่งผลต่อชีวิตของเราจึงไม่เข้าข่ายที่จะนำเงินออมฉุกเฉินออกมาใช้

3. เป้าหมายทางการเงินที่จำเป็นต้องใช้เงินจำนวนมาก
อีกสิ่งที่หลายคนมักเข้าใจผิดคือการมีเงินออมฉุกเฉินนั้น แท้จริงแล้วเป็นหนึ่งในเป้าหมายทางการเงินที่สำคัญ ไม่ใช่แหล่งเงินออมที่สามารถนำมาใช้จ่ายได้ตามใจ และไม่ควรนำมาใช้จ่ายกับเป้าหมายทางการเงินอื่นๆ เช่น ใช้เป็นเงินทุนสำหรับเริ่มต้นทำธุรกิจ ใช้เป็นค่าดาวน์บ้านหรือดาวน์รถ หรือใช้เป็นเงินออมสำหรับการเกษียณ เป็นต้น ซึ่งค่าใช้จ่ายเหล่านี้ต้องใช้เงินจำนวนมาก และมีเป้าหมายทางการเงินในตัวของมันเอง จึงควรมีแผนการเก็บเงินแยกออกมา ไม่ควรใช้เงินออมฉุกเฉิน

การแยกแยะว่ากรณีไหนจำเป็นหรือไม่จำเป็นต้องนำเงินออมฉุกเฉินออกมาใช้อาจดูเป็นเรื่องที่ชวนสับสนอยู่ไม่น้อย แต่ถ้าเราสามารถแยกความจำเป็นออกจากความต้องการได้ จะช่วยให้สามารถตัดสินใจได้ถูกต้องมากยิ่งขึ้น ความจำเป็นคือเรื่องที่เป็นความอยู่รอดของชีวิต หน้าที่การงาน หรือสินทรัพย์ที่ใช้ในการดำรงชีพ ขณะที่ความต้องการมักจะเป็นเรื่องของไลฟ์สไตล์ หรือตอบโจทย์ความต้องการอื่นๆ ในชีวิต