Key Takeaways:

• KKP Research โดยเกียรตินาคินภัทรประเมินว่า รัฐบาลไทยจะเผชิญความท้าทายเพิ่มขึ้นในการแก้ปัญหาหนี้สาธารณะ จากระดับหนี้ที่ปรับสูงขึ้นมากหลังวิกฤต COVID-19 การขาดดุลทางการคลังเชิงโครงสร้าง (structural deficit) ตลอด 15 ปีที่ผ่านมาซึ่งมีแนวโน้มจะแย่ลงจากอัตราดอกเบี้ยที่ปรับสูงขึ้นและการเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ รวมทั้งศักยภาพการขยายตัวทางเศรษฐกิจของไทยที่มีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง
• ปัญหาหนี้สาธารณะของไทยอยู่ในจุดที่น่ากังวล และมีโอกาสจะแตะระดับเพดานหนี้สาธารณะได้ภายในระยะเวลาไม่ถึง 10 ปี หากรัฐบาลมุ่งเน้นนโยบายที่เพิ่มการขาดดุลการคลังและช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจได้เฉพาะในระยะสั้นเท่านั้น โดยไม่มีการปฏิรูปเพื่อเพิ่มรายได้หรือลดรายจ่ายส่วนอื่นมาชดเชยค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น
• หนี้สาธารณะที่อยู่ในระดับสูงจะส่งผลให้รัฐบาลมีพื้นที่ในการดำเนินนโยบายการคลัง (fiscal space) น้อยลง ทำให้มีข้อจำกัดในการช่วยเหลือเศรษฐกิจ โดยเฉพาะยามเกิดวิกฤตรุนแรง นอกจากนี้ หนี้สาธารณะที่ปรับสูงขึ้นเร็วจากการขาดวินัยทางการคลังมักทำให้นักลงทุนขาดความเชื่อมั่นจนทำให้ต้นทุนการกู้ยืมของรัฐบาลสูงขึ้น เงินทุนไหลออกนอกประเทศ และทำให้เกิดการอ่อนค่าอย่างรุนแรงของค่าเงินได้ในที่สุด
• การก่อหนี้เพิ่มขึ้นของรัฐบาลอาจไม่ใช่เรื่องเลวร้ายเสมอไป หากรัฐบาลมีการนำเงินไปใช้เพื่อพัฒนาและยกระดับศักยภาพของเศรษฐกิจไทยในระยะยาว ซึ่งจะเป็นแนวทางการแก้ปัญหาหนี้สาธารณะที่ยั่งยืนที่สุด ขณะที่การมุ่งเน้นแต่นโยบายสวัสดิการและเงินให้เปล่าจะเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาหนี้สาธารณะ เพราะนอกจากจะช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจได้แค่ช่วงสั้น ๆ แล้ว ยังก่อให้เกิดภาระผูกพันต่อรัฐบาลในระยะยาวด้วย